Księżycowe zabytki

00:00:03: Radiowa stacja kosmiczna.

00:00:08: Dzień dobry, mówi inżynier Jaśkowiak.

00:00:09: Amerykańska rakieta Falcon-IX rozbiła się na Księżycu.

00:00:13: Mówiąc ściślej, rozbił się jej górny stopień bo dolny bezpiecznie wrócił na ziemię a mówiąc jeszcze ściściej czterotonowy kosmiczny śmieć przywalił w ciemną stronę księrzyca z prędkością niemal dziewięciu tysięcy kilometrów na godzinę tworząc na jego powierzchni nowy krater.

00:00:26: nikomu nic się nie stało.

00:00:28: A co może ważniejsze?

00:00:29: Niczemu nic sie nie stalo.

00:00:30: Ksiażyc nie jest już jak powiedział Edwin Aldrin drugi człowiek który po nim stąpał Czyli wspaniałym pustkowiem.

00:00:38: Do tej pory ludzkość pozostawiła na srebrnym globie prawie dwieście ton rozmaitych śmieci, pamiątek instrumentów badawczych.

00:00:45: Niektórzy chcieliby już wręcz mówić o księżycowym antropocenie czyli epoce w której to nasz gatunek stał się głównym czynnikiem wpływającym na tamtejszy krajobraz.

00:00:53: Lekka przesada.

00:00:54: Dwieście tomto nie tak dużo jak na ciało niebieskie tej wielkości.

00:00:57: Są jednak na książycu rzeczy bezcenne a uczynione ludzką ręką Jak choćby lądownik misji Apollo Lo XI z okolicznościową tabliczką, jej treść odczytał Neil Armstrong.

00:01:09: Tutaj ludzie z planety Ziemia po raz pierwszy postawili stopyna księżycu.

00:01:13: lipiec roku pańskiego inwestycji.

00:01:16: Przybyliśmy w pokoju dla całej ludzkości, niżej są podpisy członków załogi i prezydenta Stanów Zjednoczonych.

00:01:23: Niezwychła pamiątka, ale nie tylko takie astronauti zostawiali.

00:01:26: Gdzieś pośród regolitu księżycowego zalega prawie sto torebek zawierających ich.

00:01:31: od chody Nie było dobrego powodu, żeby transportować je na ziemię.

00:01:35: Kiedyś bielodzy będą zachwyceni mogąc je zbadać.

00:01:37: nie dojdzie do tego w najbliższym czasie bo planów ponownego odwiedzenia miejsc, w których lądowały misje Apollo narazie nie ma.

00:01:44: Wszelki sprzęt, który można było porzucić astronautci porzucali, żeby nie marnować paliwa nadźwiganie balastu spowrotem na orbitę około księżycową.

00:01:52: Dotyczy to np.

00:01:53: łazików wykorzystywanych w misjach Apollo XV, XVI i XVII.

00:01:57: Do ich skonstruowania walnie przyczynił się Polak Mieczysław Becker.

00:02:00: Rozmawialiśmy o nim niedawno.

00:02:02: ten odcinek jest do odsłuchania na Radio Poznań FM i w serwisach streamingowych.

00:02:07: Rozmaitych pozostałości, szczątków i wraków jest więc na księżycu sporo.

00:02:11: działających urządzeń znacznie mniej.

00:02:13: Właściwie do tej kategorii zalicza się wyłącznie chińska sonda Chang'e III z lądownikiem Yutu który od niemal trzynastu lat przemierza Srebrny Glob o ile rzeczywiście działa bo z chińskim programem kosmicznym nigdy nic nie wiadomo.

00:02:25: byłaby straszna szkoda gdyby czterotonowy kosmicznę śmieć przywalił na Księżytów coś wartościowego albo i rozgoła bezcennego.

00:02:32: Coraz częściej słychać głosy, że potrzebne są międzynarodowe przepisy chroniące środowisko lunarne.

00:02:37: Opowiadamy się za ochroną dziedzictwa ludzkości na Księżycu, mówił niedawno polski ambasador Marek Szczygieł na posiedzeniu organizacji Narodów Zjednoczonych.

00:02:47: Przewidywana

00:02:48: eksploracja i zwiększająca się częstotliwości misji księżytowych zwiększą ryzy koszkodliwego wpływu na Środowisko Książyca i miejsca dziedzistwa.

00:02:58: to może problem nie na dziś i nawet nie na jutro ale na pojutrze z

00:03:04: pewnością.