Czy chińska technologia przegoniła zachodnią?

00:00:03: Radiowa stacja kosmiczna.

00:00:08: Dzień dobry, mówi inżynier Jaśkowiak.

00:00:10: Chińczycy jak wiadomo trzymają się coraz mocniej.

00:00:16: Do tego stopnia że ostatnio pochwaliwi się panowaniem technologii lądujących rakiet.

00:00:27: To akurat start, ale chciałem Państwa wprowadzić w atmosferę kosmodromu na wyspie Hainan.

00:00:32: Opowiadanie o chińskim programie kosmicznym jest trudne.

00:00:35: po pierwsze dlatego że inaczej niż kraje zachodu Chiny ujawniają niewiele.

00:00:39: O sukcesach mówią półgłębkiem a porażki w ogóle utajniają.

00:00:42: Po drugie zdecydowana większość modeli chińskich rakiet nazywa się tak samo.

00:00:46: od ponad pół wieków kosmos latają kolejne rakiety z rodziny Długi Marsz nazwane na pamiątkę słynnej Reiterady Komunistów Z Czesów Wojny Domowej.

00:00:54: Mamy więc długie marsze od jeden do dwanaście Niektóre w odmianach oznaczonych jeszcze literami, większość kompletnie nie związana ze sobą pod kątem projektowym.

00:01:02: Ciężko się w tym połapać.

00:01:04: Dziś skupmy się na rakietach typu długi marsz XB.

00:01:07: Lądowanie i ponowne wykorzystywanie rakiet kosmicznych jest sztuką, którą przed laty opanowała amerykańska firma SpaceX.

00:01:13: Jej prezes miliarder Elon Musk mówił kiedyś tak... Gdyby samoloty były jednorazowego użytku, prawie nikt by nimi nie latał.

00:01:23: Boeing seven-four-seven kosztuje jakieś trzysta milionów dolarów a podróżu w dwie strony wymagałaby dwóch.

00:01:28: ale ponieważ samolot można wykorzystać dziesiątki tysięcy razy płaci się tylko za paliwo i pracę pilotów.

00:01:33: koszt staje się stosunkowo małe i wylądowało na podstawionym statku.

00:01:58: Tak to brzmiało w chińskiej telewizji, a wyglądało nieco inaczej niż balet pokazywany przy lądowaniu przez SpaceX Alec do którego zdążyliśmy się już przyzwyczaić.

00:02:08: Długi marsz XB wracał z kosmosu potężnie kopcąc i to nie z tego końca, gdzie znajdują się silniki.

00:02:14: Rakieta nie tyle wylądowała co wpadła w sieć zamontowaną na mocarnym stelażu Wielki jak blok metalowy.

00:02:20: cilinder w pewnym momencie wyłączył silninki i po prostu dał nura.

00:02:24: Co z tego wynika?

00:02:25: I dużo i niedużo.

00:02:27: Chiny pozyskały technologie którą SpaceX ma od zeszłej dekady a niedawno opanowało ją także inna amerykańska firma Blue Origin i wkrótce do tego klubu dołączy zapewne nowozelanski Rocket Lab.

00:02:39: Nie Chińczycy wpadli na tę pomysły, nie Chińrzycy wdrożli go jako pierwi.

00:02:43: Choć jako Europejczycy mamy powody do zazdrości bo u nas nikt nie jest nawet blisko podobnego sukcesu.

00:02:49: Z drugiej strony, właśnie wykorzystywanie rakiet po wielokroć pozwoliło firmie SpaceX zamienić najbliższą okolicę ziemi w swoje własne podwórko.

00:02:57: Nigdy dotąd nad naszymi głowami nie orbitowało tyle satelitów co teraz a zdecydowana większość należy do Ilona Maska.

00:03:04: Wszystko wskazuje na to że w ślad za nimi na orbite podążą teraz tysiące satelitu z czerwonymi flagami i to będzie już zupełnie inne niebo.